kortixoli_gtoulΗ κορτιζόλη είναι ορμόνη που συνδέεται με το stress.

Αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης ανευρίσκονται σε συνθήκες οξείας και χρόνιας κατάστασης stress, δημιουργώντας μεταβολικές διαταραχές που οδηγούν σε λιπογένεση σπλαχνικού τύπου, αντίσταση στην ινσουλίνη και σακχαρώδη διαβήτη μη ινσουλινοεξαρτώμενο τύπου ΙΙ.

Το stress μπορεί να οφείλεται σε οργανικά (λόγω νόσου), φυσικά, συναισθηματικά, ψυχολογικά, περιβαλλοντικά αίτια ή και σε συνδυασμούς αυτών των παραγόντων.

Τα επινεφρίδια αντιδρούν σε όλα αυτά τα είδη του stress με υπερπαραγωγή κορτιζόλης.

Κάποτε όμως επέρχεται «κόπωση των επινεφριδίων», δηλαδή λειτουργική ανεπάρκεια στην αντιμετώπιση της στρεσσογόνου κατάστασης. Αυτό ισοδυναμεί με δευτεροπαθή νόσο του Addison.

Τα πιο κοινά συμπτώματα της υποκορτιζολαιμίας είναι:

– υπογλυκαιμία
– αρθραλγίες
– δυσκολία πρωινής αφύπνισης
– συνεχής κόπωση που δεν βελτιώνεται με τον ύπνο
– υπόταση
– επιθυμία για αλμυρές γεύσεις (καταστολή αλδοστερόνης)
– λήθαργος
– μείωση της λίμπιντο (καταστολή τεστοστερόνης)
– τάση για κατάθλιψη
– αύξηση του χρόνου που απαιτείται για την ανάρρωση από ασθένειες και τραυματισμούς
– ελαττωμένη ικανότητα αντιμετώπισης του άγχους
– προβλήματα μνήμης

Λόγω της έλλειψης της αντιφλεγμονώδους δράσης της κορτιζόλης τα άτομα με υποκορτιζολαιμία παρουσιάζουν ινομυαλγία, αλλεργίες, αυτοάνοσα νοσήματα και συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος.

Για τη διάγνωση της υποκορτιζολαιμίας χρησιμοποιούνται τόσο αιματολογικές εξετάσεις, όσο και μετρήσεις των ορμονών στο σάλιο.

Η εξέταση και εκτίμηση των επιπέδων, βιοδιαθέσιμων, ελεύθερων ορμονών στο σάλιο είναι πιο αξιόπιστη από την αντίστοιχη εξέταση στα ούρα και στο αίμα (αναλογία DHEA/ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ: 4/1).

Αυτό συμβαίνει διότι οι ελεύθερες ορμόνες μπορούν να διαχέονται παθητικά στα κύτταρα των σιελογόνων αδένων και έτσι εκτιμάται η πραγματική λειτουργία τους.

Για την αντιμετώπιση της υποκορτιζολαιμίας πρωτεύοντα ρόλο παίζει η θεραπεία της πρωτοπαθούς αιτίας και συχνά η ορμονική υποκατάσταση. Επίσης η χορήγηση DEHA (δεϋδροεπιανδροστερόνης) που είναι αντιστρόφως ανάλογη με την κορτιζόλη, όπου ο λόγος τους θα πρέπει να είναι μικρότερος 4/1.

Συγχρόνως συνιστάται η διακοπή του καφέ και κάθε διεγερτικού.

Επικουρικά μπορούν να δράσουν τα παρακάτω συμπληρώματα:

– Βότανο Rhodiola που έχει την ικανότητα να αυξάνει την αντίσταση του οργανισμού σε διάφορα είδη στρες.
– Βότανο Ashwagandha που βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί στο στρες.
– Συμπλήρωμα διμεθυλαμινοαιθανόλης (DMAE) με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αύξηση της εγρήγορσης, της προσοχής, της συγκέντρωσης και βελτίωση της μνήμης.
– Συμπλήρωμα φωσφατιδυλοσερίνης (PS). Η PS βελτιώνει τη νευροενδοκρινολογική απάντηση του σώματος στο στρες και ειδικότερα αυξάνει το λόγο τεστοστερόνη/κορτιζόλη.
– Εκχύλισμα γλυκόριζας (liquorice extract, glycyrrhizic, glycyrrhetic acid) που αναστέλλει το ένζυμο 11Β HSD, υπεύθυνο για την αναστολή της κορτιζόλης.
Αυτή η αναστολή προκαλεί αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης.
– Panax Ginseng είναι ένα βότανο, που μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση των επιπέδων της κορτιζόλης.
– Siberian ginseng είναι ένα βότανο, που αυξάνει την αντοχή στο στρες, ρυθμίζοντας τους νευροδιαβιβαστές και αυξάνει τα επίπεδα της ACTH.
Καταπολεμά την πνευματική κόπωση, έχει αντικαταθλιπτικές, αγχολυτικές ιδιότητες και προσφέρει μια αίσθηση ευεξίας.
– Withania Somnifera ή ινδικό ginseng είναι ένα άλλο βότανο, που μπορεί να μειώσει την παραγωγή κορτιζόλης, όταν είναι πολύ υψηλή και να την αυξήσει, όταν είναι πολύ χαμηλή.
– Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι θεμελιώδους σημασίας για την ορθή λειτουργία των επινεφριδίων.

Ειδικότερα η βιταμίνη Β6 συμμετέχει στην παραγωγή των διαφόρων νευροδιαβιβαστών, είναι ένας συν-παράγοντας σε πολλές ενζυματικές οδούς παραγωγής των ορμονών των επινεφριδίων, ενώ πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι βοηθά στη λειτουργία του άξονα ΗΡΑ (υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια).

Η βιταμίνη Β5, ή παντοθενικό οξύ, μετατρέπεται σε ακετυλο-CoA, ένα βασικό μόριο για τη μετατροπή της γλυκόζης σε ενέργεια.

Περιέχεται σε όλα τα κύτταρα, αλλά υπάρχει σε υψηλά ποσά στα επινεφρίδια, επειδή απαιτούνται μεγάλα ποσά ενέργειας για την παραγωγή των επινεφριδιακών ορμονών.

– Η βιταμίνη C είναι απολύτως απαραίτητη για την παραγωγή των κατεχολαμινών (αδρεναλίνη- νοραδρεναλίνη).
Τα επινεφρίδια έχουν την υψηλότερη συγκέντρωση της βιταμίνης C στον οργανισμό και σε περιόδους stress απελευθερώνουν βιταμίνη C, που προκαλεί τοπική αγγειοδιαστολή επιτρέποντας την μεγαλύτερη παραγωγή κορτιζόλης.

ΥΠΟΚΟΡΤΙΖΟΛΑΙΜΙΑ

Leave a Reply

%d bloggers like this: