Η σπερματογένεση, δηλαδή η διαδικασία της παραγωγής των σπερματοζωαρίων αποτελεί μια συνεχή και περιοδική διαδικασία, που ξεκινά από την εφηβεία με την έναρξη της έκκρισης των γοναδοτροπινών (FSH,LH) του υποθαλάμου και συνεχίζεται κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της ζωής του άνδρα.
Είναι μια παράμετρος της ανδρικής γονιμότητας, που λαμβάνεται πάντα υπόψη κατά την εκτίμηση από έναν ανδρολόγο-ουρολόγο.
Στο σπερμοδιάγραμμα ελέγχονται ο αριθμός των σπερματοζωαρίων, η μορφολογία τους, η κινητικότητά τους καθώς επίσης και ο όγκος εκσπερμάτωσης.
Η ολιγοσπερμία ορίζεται ως ο μικρός αριθμός σπερματοζωαρίων (<20Χ106 σπερματοζωάρια/ml).
Το κατώτερο αυτό όριο των 20 εκατομμυρίων σπερματοκύτταρων σε ένα σπερμοδιάγραμμα δεν αποκλείει έναν υπογοναδικό άντρα με χαμηλή τεστοστερόνη να γίνει πατέρας.
Η τοκοφερόλη βελτιώνει την ποιότητα σπέρματος, αυξάνοντας την κινητικότητα των σπερματοκυττάρων, όχι όμως τον απόλυτο αριθμό τους, καθώς όπως επίσης και ο ψευδάργυρος ο οποίος βελτιώνει το σπερματικό υγρό.
H χρήση της κλομιφαίνης που ως γνωστόν ανήκει στην κατηγορία των SERM’s, θα βοηθούσε στην άνοδο της θυλακιοτρόπου ορμόνης FSH, διεγείροντας την GnRH στον υποθάλαμο.
Η αζωοσπερμία αποτελεί μια κλινική πάθηση, η οποία ισοδυναμεί με στειρότητα, καθώς υπάρχει παντελής έλλειψη σπερματοζωαρίων.
Η διάγνωση γίνεται κατόπιν δύο σπερμοδιαγραμμάτων με διάστημα τριών μηνών μεταξύ τους, ενώ η βιοψία του όρχι κρίνεται ως επιτακτική.
Χρόνιοι χρήστες ΑΑΣ οδηγούνται εύκολα στην αζωοσπερμία και τη στείρωση.
Υπάρχει έντονη καταστολή του HPTA με τη θυλακιοτρόπο ορμόνη FSH να βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Όλοι οι υποψήφιοι χρήστες ΑΑΣ που επιθυμούν να κάνουν καριέρα αγωνιστική, θα πρέπει να υποβάλλονται σε ορμονικούς ελέγχους και σε σπερμοδιάγραμμα, ώστε να διαμορφώσουν ανάλογα τις θεραπείες τους, προκειμένου να αποφύγουν την πιθανή στείρωση από την κατάχρηση ΑΑΣ.